HPV vakcinacija
Pošto se rak grlića maternice se neće razviti u odsustvu visokorizičnog HPV, vakcina koja prevenira HPV infekciju takodje štiti od razvoja raka grlića maternice. Dvije vakcine su danas dostupne kao zaštita od razvoja raka grlića maternice. Obje vakcine štite od 2 najčešća tipa HPV, tip 16 i 18, koji uzrokuju 2/3 raka grlića i brojne slučajeve abnormalnih ćelija zajedno sa abnormalnim PAPA nalazom. Jedna od vakcina takodje štiti od infekcije sa HPV tipovima 6 i 11 koji uzrokuje većinu genitalnih bradavica.
Studije su pokazale da su obje vakcine veoma efektivne u prevenciji infekcije sa ciljnim HPV tipovima I da takodje obezbjedjuju niži nivo zaštite od nekoliko drugih tipova HPV. Ove vakcine ne štite od svih tipova HPV koji mogu voditi do nastanka raka grlića maternice, pa skrining prgram ostaje glavno sredstvo u zaštiti od raka uzrokovanog drugim tipovima.
Obje vakcine su dizajnirane da spriječe nastanak infekcije sa HPV i stoga obezbjede najveću zaštitu ukoliko se daju prije nego se HPV infekcija javi, npr kod mladih djevojaka prije nego započnu sa seksualnom aktivnošću. Implementacija kroz školske programe vakcinacije svih preadolescentnih djevojaka je bitna nacionalna strategija u kontroli raka.
Muškarci takodje mogu biti inficirani sa HPV tipovima I mogu prenijeti HPV svojim partnerkama. Studije koje se trenutno vode pokušavaju dokazati vrijednost sprečavanja infekcije kod muškaraca.
HPV vakcinacija je bitna prednost u borbi sa cervikalnim karcinomom. Zajedno, organizovani skrining I vakcinacija protiv HPV nude najefektivniju zaštitu protiv raka grlića maternice.
U BiH još uvijek nema nacionalnog programa vakcinacije. Obje vakcine su registrirane u BiH, ali vakcinacija nije obavezna.
